 |
| Tổng thống thắng cử Donald Trump có cuộc chạm mặt với Tổng thống Barack Obama tại Nhà Trắng trưa 10-11 ở thủ đô Washington - Ảnh: Reuters |
Về mặt chuyển giao quyền lực chính thức, tham gia đúng 0g sáng ngày 20-1 - ngày diễn ra lễ nhậm chức - Tổng thống mới sẽ thực sự tiếp quản trong khoảng Tổng thống cũ: văn phòng, máy móc, chìa khóa…
Cặp hạt nhân được bàn giao ra sao?
Đây là nghi thức bàn giao mang tính khoa học, về nguyên tắc để từ giờ khắc đó, Tổng thống tại chức sẽ chính thức hoàn thành vai trò. Trong những thứ được bàn giao, sẽ có chiếc cặp hạt nhân đầy huyền bí của nước Mỹ.
Do vai trò đặc biệt của chiếc cặp này nên chiếc cặp hạt nhân vẫn đi theo Tổng thống cũ (nhiệm kỳ này là ông Obama) cho đến thời điểm bàn giao công nghệ.
Cuối 04 tuần 11 này, hội nghị cấp cao của Diễn đàn Phù hợp tác Kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương (APEC) sẽ diễn ra tại Peru. Tổng thống Obama vẫn sẽ là nguyên thủ thây mặt nước Mỹ tham gia hội nghị.
Đây có lẽ sẽ là diễn đài lớn cuối cùng ông sinh ra với tư cách người đứng đầu nước Mỹ và có thời cơ nói lời chia tay với nguyên thủ phổ biến nước nhà.
Và theo qui định của luật Mỹ, ông Obama vẫn có đủ quyền lợi và bổn phận của một vị Tổng thống. Vì vậy ông sẽ đến Peru trên chiếc Air Force One và chiếc cặp hạt nhân cũng sẽ vẫn đi theo ông.
Suốt một giai đoạn dài, các Tổng thống mới của Mỹ phải nhậm chức vào ngày 4-3 mặc dầu nhân thức bản thân mình đắc cử trong khoảng ngày 8-11 của năm trước. Khoảng phương pháp thời điểm kéo dài tới bốn tháng đó vừa tế nhị vừa phức tạp đối với cả hai bên: Tổng thống mới và Tổng thống cũ.
Tổng thống cũ sẽ hoạt động cầm chừng mực, không có những hoạt động ngoại giao chính thức như chơi được mời đi thăm chính thức các nước, đón tiếp các nguyên thủ nữa, dù vẫn sinh ra trong phổ biến hoạt động đối nội.
Đổi ngày vì quá bực
Trên thực tiễn, đối với Tổng thống Obama, tuy vẫn còn đứng trên vị trí tổng thống tới ngày 20-1 năm sau, nhưng tiệc chiêu đãi đối với Thủ tướng Ý Matteo Renzi tham gia đầu 04 tuần 10 vừa qua đã được gọi là quốc yến cuối cùng của ông.
Những gì Tổng thống "cũ" (dù vẫn đương nhiệm) làm trong thời gian này đều bị hồ nghi, không được bình chọn cao.
Người Mỹ có một từ để chỉ quá trình này của các Tổng thống (lameduck President) mang nghĩa “con vịt què” ám chỉ việc các Tổng thống sắp mãn nhiệm không còn thực quyền.
Hình như đó, Tổng thống mới vẫn phải kì vọng để được chính thức hóa quyền lực. Không chỉ là chuyện tế nhì người cũ, người mới, thời điểm chờ chuyển giao quyền lực quá dài đã từng gây ra nhân tố hiểm nguy.
chậm triển khai là khi tổng thống sắp mãn nhiệm Herbert Clark Hoover (1929-1933) không thể vực dậy đà suy thoái kinh tế của nước Mỹ nên bị dư luận Mỹ kịch liệt phản đối, hy vọng thay thế ông bằng Tổng thống mới càng nhanh càng tốt.
Còn tân tổng thống F. D. Roosevelt được đánh giá là trúng cử nhờ những dự kiến cải cách kinh tế táo tợn trong bối cảnh kinh tế Mỹ đang suy sụp lại chưa có cơ sở vật chất pháp lý để thực hiện những biện pháp canh tân này.
Thế là ngày 23-1-1933, Quốc hội Mỹ đã họp khẩn cấp để thông qua điều bổ sung thứ XX của Hiến pháp luật pháp lại ngày nhậm chức của Tổng thống và Phó tổng thống mới thắng cử là ngày 20-1, xong xuôi nhiệm kỳ của tổng thống cũ sớm hơn.
 |
| Tổng thống George W. Bush tuyên thệ nhậm chức trước Chánh án William Rehnquist để biến thành Tổng thống thứ 43, vào ngày thứ Bảy 20-1-2001, trước sự chứng kiến của hậu phi Laura, con gái Barbara và vợ chồng người tiền nhiệm Bill và Hillary Clinton - Ảnh: AFP |
Lễ "phong vương" hoành tráng
Tổng thống mới sẽ nhậm chức tại thủ đô Washington D.C trong một buổi lễ to lớn mang không khí lễ hội công ty tham gia gần trưa ngày 20-1 với sự chứng kiến của hàng ngàn người địa phương.
Nơi Tổng thống tuyên bố nhậm chức là Capitol Hill - hội sở Quốc hội Mỹ. Sau khi tuyên thệ trước Chánh án Tối cao và cuốn Kinh thánh, vị nguyên thủ nhiệm kỳ mới của nước Mỹ sẽ đọc một bài thổ lộ nhậm chức trước công chúng.
Sau đó, Tổng thống và mái ấm sẽ rời Capitol Hill về Nhà Trắng - nơi họ sẽ sống và khiến việc trong bốn năm sắp đến. Người dân sẽ đứng nhì bên đại lộ Pensylvania để vẫy chào tân Tổng thống.
Lễ nhậm chức của Tổng thống Mỹ có qui định chung về qui trình tổ chức từ hàng trăm năm. Nhưng mỗi lễ nhậm chức của từng tân Tổng thống cũng có ít phổ quát cụ thể khác nhau.
Tổng thống đầu tiên của nước Mỹ George Washington là vị Tổng thống duy nhất doanh nghiệp lễ nhậm chức ở hai đô thị là New York và Philadelphia (trong khi các Tổng thống khác chỉ có một lễ).
|
Tổng thống đoản mệnh vì nói dài Tổng thống William Henry Harrison cho đến nay vẫn giữ kỷ lục là người có bài diễn thuyết nhậm chức dài nhất với 8.445 trong khoảng. Không chỉ vậy, có vài tài liệu nghĩ rằng bài thổ lộ quá dài được đọc dưới trời mưa dầm dề của lễ nhậm chức tham gia ngày 4-3-1841, còn ông Harrison thì cố định không che ô, không lùi lễ nhậm chức cũng chẳng rút ngắn bài diễn thuyết theo lời nhắn nhủ của phổ thông người - là nguyên nhân làm cho ông bị cảm lạnh, sưng phổi nặng rồi mệnh chung sau đó một tháng, trở thành vị tổng thống tại nhiệm ngắn nhất trong lịch sử nước Mỹ |
Còn trong các nhiệm kỳ Tổng thống vừa qua, ngoài bài diễn văn nhậm chức được dư luận chờ đón, những tin tức như những nhân vật nhiều người biết đến nào sẽ xuất hiện tại lễ nhậm chức, ca sĩ nào sẽ hát chào mừng, Đệ nhất phu nhân mặc như thế nào, váy áo của nhãn hàng nào… cũng được bàn tán phổ biến, tốn không ít giấy mực của truyền thông nước Mỹ.
Chuyển giao quyền lực
Từ thời gian trong khoảng khi công bố người thắng cử tới khi tân Tổng thống chính thức nhậm chức, ví như chẳng phải là tái cử nhiệm kỳ 2 (như Tổng thống Obama), Tổng thống cũ vẫn là người cáng đáng bổn phận quản lý đất nước tuy không còn quyền lực lớn như trước.
 |
| Ông Barack Obama đặt tay lên bản Kinh thánh tuyên thệ nhậm chức vào ngày 20-1-2009 - Ảnh: Reuters |
Quá trình chuyển giao quyền lực giữa Tổng thống cũ và mới cũng có luật pháp luật rõ ràng và thường diễn ra êm đẹp, có sự phối hợp giữa hai bên, nhất là ví như cả nhì cùng một chính đảng. Trong trường hợp khác đảng phái, việc tiếp nối các công việc, chính sách sẽ có sự đứt đoạn ít rộng rãi.
Từ thời gian nhị 04 tuần trong khoảng khi đắc cử đến khi nhậm chức, tân Tổng thống và mái nhà đã được đặt dưới sự kiểm soát an ninh khác lạ của mật vụ theo chế độ dành cho Tổng thống.
Tổng thống đắc cử cũng sẽ nhập cuộc tham gia một số hoạt động, đa phần là không chính thức, phục vụ cho giai đoạn chuyển giao quyền lực. Tân tổng thống cũng bắt đầu được cập nhật các tin tức tình báo trong khoảng CIA và các công ty bình yên nước nhà.
Đương nhiên dành đầu tiên lớn nhất của tân Tổng thống lúc này là các hoạt động sẵn sàng cho ra mắt nội các, những cuộc gặp gỡ, hội đàm, đi lại cho các địa điểm chủ yếu sẽ được thông báo sau lễ nhậm chức.
Trong thời điểm này, về cơ bản Tổng thống đương nhiệm sẽ không còn các nghi lễ ngoại giao chính thức nữa (mời các nguyên thủ tới thăm, tổ chức các sự kiện lớn, không đi thăm chính thức cấp nhà nước…). Nhưng tổng thống có thể tiếp tục xúc tiến những việc đang khiến dở dang trong hoạt động đối nội, kể cả can hệ tới chế độ.
Tất nhiên kết quả sẽ dựa vào rộng rãi tham gia sự ủng hộ của Quốc hội Mỹ (Thượng viện và Hạ viện). Đồng thời Tổng thống đương chức cũng phải đọc thêm quan niệm, mua bán với Tổng thống đắc cử để có sự ủng hộ.
Làm cho gì khi có cảnh huống nguy cấp?
Do nhiệm kỳ và việc chuyển giao quyền lực Tổng thống Mỹ đã được luật pháp bằng luật nên giữa Tổng thống mới và Tổng thống cũ thường phải có sự phối phù hợp cố định, nhất là trước các điều nguy cấp của quốc gia.
Thời điểm năm 2008 khi ông Obama đang chờ chuyển giao trong khoảng ông George W. Bush là một ví dụ điển hình. chậm tiến độ là thời điểm nước Mỹ đang trong giai đoạn khủng hoảng kinh tế. Ông Bush trong những ngày sau cuối ở Nhà Trắng muốn duyệt một gói tín dụng khẩn cấp 350 tỉ đô la Mỹ để giải cứu một số ngân hàng.
Ý tưởnrg này của ông Bush đã thu được sự nhất trí của ông Obama dù chưa chính thức nhậm chức. Ông Bush đã trình chiến lược này ra Quốc hội và được duyệt để thực thi ngay sau đó. Việc khai triển chiến lược cứu trợ nguy cấp này tiếp diễn được thực hiện sau khi ông Obama lên nắm quyền.
Đến Tổng thống Obama, khi kết thúc nhiệm kỳ, ông cũng lại đứng trước một vấn đề tương tự: Đó là Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP). Cho đến thời điểm này, ông Obama vẫn đang kiên định thực hiện chắc chắn của chính mình, cố gắng thúc đẩy việc trình TPP lên Quốc hội Mỹ trước khi mãn nhiệm.
Quyết định phê duyệt tất nhiên sẽ phụ thuộc tham gia Thượng viện và Hạ viện Mỹ nhưng thái độ của Tổng thống mới đắc cử sau ngày 8-11 sẽ nhập vai trò quan trọng đối với TPP.
Ông Obama sẽ phải tham khảo quan niệm của Tổng thống đắc cử Donald Trump: TPP muốn được duyệt phải được Tổng thống mới ủng hộ.
Có thể bạn quan tâm: váy ngủ nữ
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét