Thứ Sáu, 11 tháng 11, 2016

Ba thắc mắc lớn về VNEN chờ câu trả lời chi tiết trong khoảng Bộ Giáo dục

Trong thông báo của Bộ Giáo dục và Tập huấn gửi Quốc hội, mô phỏng công viên mới (VNEN) được Bộ bình chọn là hiện đại, phù hợp với chỉ tiêu, lộ trình thay đổi giáo dục được nêu trong Quyết nghị 29-NQ/TW về đổi mới căn bản, đầy đủ giáo dục và đào tạo.

Do vậy, Bộ Giáo dục và Tập huấn sẽ tiếp diễn phối hợp với các địa phương để khai triển dự án trên hạ tầng giải quyết, rút trải nghiệm từ những bất cập sau 3 năm thi hành. [1]

Tất nhiên, thông tin mà Bộ Giáo dục và Huấn luyện cung cấp về kết quả chấp hành thí điểm một mô phỏng giáo dục mới còn thiếu cụ thể, trong khi thực tại có phổ thông biểu hiện ngược lại với đánh giá của Bộ và các cán bộ quản lý giáo dục hiện nay.

Cán bộ quản lý giáo dục khen VNEN hay, tại sao không ít phụ huynh xin cho con ngừng học theo mô phỏng ngôi trường mới?

Trong tháng 10, tại Hà Tĩnh có thêm trường học thứ tư bỏ mô phỏng VNEN là trường THCS Nam Hà thị trấn Hà Tĩnh, sau 3 trường THCS Chu Văn An huyện Hương Khê, THCS Nam Hồng thị phường Hồng Lĩnh, THCS Cẩm Trung quận Cẩm Xuyên.

Lý giải cho quyết định trong khoảng bỏ VNEN, phụ huynh các trường này cho nhân thức VNEN có những bất cập như: chất lượng học tập giảm, những em học lực trung bình ngày càng yếu kém.

Những trắc trở liên quan tới sức khỏe như vẹo cột sống, lác mắt khi theo học mô hình cũng được đề cập, theo báo Vnexpress ngày 11/10. [2]

Quang cảnh bên trong một lớp học VNEN ở Hà Tĩnh. Ảnh Lê Văn Vỵ

Tại Nghệ An, thực trạng phụ huynh và thầy giáo phản đối mô phỏng VNEN cũng diễn ra tinh vi không kém, thậm chí ngày 23/8 phổ biến phụ huynh đã dồn vào một chỗ đến cổng Trường Tiểu học Nguyễn Trãi để phản đối việc cho con em họ học mô phỏng VNEN, theo báo Nghệ An ngày 25/8. [3]

Cũng tại Nghệ An, trường THCS Hưng Dũng thuộc thị trấn Vinh có 290 trong tổng số 316 phụ huynh có con học lớp 9 đã 3 lần khiến cho đơn đề xuất dừng VNEN nhưng quả bóng trách nhiệm cứ đá trong khoảng trường lên phòng, phòng lên sở và quay lại. [4]

Mới nhất theo báo Nghệ An ngày 2/11, chỉ huy tỉnh giấc Nghệ An đã làm việc với chỉ huy trường THCS Hưng Dũng, Phòng Giáo dục và Tập huấn thị trấn Vinh, ban giám hiệu, phụ huynh của trường.

Đây là hoạt động trong chương trình dò xét chấp hành mô phỏng dạy VNEN trên khu vực thành phố Vinh, chuẩn bị báo cáo tại kỳ họp Hội đồng Nhân dân tỉnh giấc. [5]

Điều kỳ lạ là, khi mà các quan chức điều hành giáo dục từ Hiệu trưởng cho tới chỉ đạo phòng, sở và lên đến bộ đều bình chọn cao mô hình VNEN là phát huy hiệu quả, đạt chất lượng cao, thì không ít phụ huynh sinh viên vẫn kiên quyết xin cho con họ ngừng học VNEN. Đây là một tín hiệu cực kỳ thất thường.

Theo tìm hiểu của người viết, những gì Bộ Giáo dục và Tập huấn đánh giá về mô phỏng ngôi trường mới, triển khai và đánh giá tính hiệu quả của nó cần phải lưu ý lại.

Cụ thể người viết thiết tưởng, Bộ cần làm rõ mấy nhân tố bao quanh mô hình này.

Nghi vấn thứ nhất, mô phỏng VNEN là gì và vì sao lại chọn nó? 

Theo Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết, Chương trình Trạm xe buyt mới vn (VNEN) là một thí điểm vận dụng mô phỏng Trạm xe buyt kiểu mới của Colombia (Escuaela Nueva, viết tắt là EN) nhằm đổi mới giáo dục phổ quát. 

Mô hình này nhằm khắc phục một thực trạng ở Colombia mà vietnam cũng gặp gỡ, đó là các lớp ghép ở vùng gian truân, nghĩa là những lớp học mà thầy giáo cùng lúc phải dạy cho học sinh thuộc phổ quát trình độ không giống nhau. [6]

EN được Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển tò mò từ năm 2008, và đưa về Việt Nam và biến thành VNEN sau một vài chuyến khảo sát của Bộ cũng như sự tạo động lực, cung cấp, hỗ trợ từ Ngân hàng Trái đất.

Phó Giáo sư - Tấn sĩ Hoàng Thị Tuyết, Giảng viên Khoa Giáo dục tiểu học - Đại học Sư phạm thành phố Hồ Chí Minh cũng đã cảnh báo về mô phỏng VNEN  này.

Theo san sẻ của bà trên báo Vnexpress ngày 15/5/2016, quan sát những gì Bộ Giáo dục và Tập huấn triển khai trong dự án VNEN có thể thấy rõ 4 điểm đã bị sai khác so với mô hình EN của Colombia.

Một là, EN là mô phỏng lớp ghép, quy mô ít học sinh, vận dụng cho vùng nông thôn, vùng sâu vùng xa của các nước đang sản xuất, sinh viên còn phải lo cái ăn cái mặc.

Colombia đã rất thắng lợi, nhưng khi sang Việt Nam, mô phỏng này được ứng dụng cho cả khu vực thành thị, các trường lớp có sĩ tập thể.

Hai là, tại Colombia giáo viên mô hình EN được tự chủ chuyên môn trong việc tạo ra ngữ liệu dạy học để thích hợp thực tại, chương trình học can hệ mật thiết đến đời sống hàng ngày của học sinh và phụ huynh.

Còn ở vietnam, nội dung giảng dạy trực tiếp của giáo viên VNEN là ý tưởng hoạch định sẵn của chuyên gia biên soạn Tài liệu hướng dẫn dạy học.

Ba là, trong 4 loại hoạt động của mô hình EN, khi vào vn thành VNEN thì chừng thực hiện và vận dụng thấp hơn, các bài tập chủ quản quay quanh việc tò mò kiến thức và chấp hành các tài năng chính của nội dung bài đang học.

Bốn là, ở Colombia, EN gắn chặt mối quan hệ giữa nhà trường với đồng đội xã hội trên rộng rãi bình diện, giúp học sinh nghèo nuôi lớn ước mơ, động cơ học tập và tiến bộ vững bền. Nhưng hoạt động kết nối này ở VNEN còn mờ nhạt. [7]

Như vậy theo phương pháp hiểu của cá nhân người viết, EN là mô hình rất phù hợp cho các lớp ghép vùng vùng quê, nơi nhân tố kiện học tập của học sinh còn nhiều gian truân, nhưng ít nhất các em ở độ tuổi khác biệt đó vẫn còn hệt nhau về ngôn ngữ.

Sang Việt Nam giả dụ có khai triển cho các lớp ghép ở miền núi, thì còn phải tính tới yếu tố văn hóa, tập quán dân tộc, rào cản tiếng nói dân tộc thiểu số.

Bởi vậy vì thế, dù mô hình này có thể thắng lợi ở Colombia, được Ấn Độ, Philippines và Brazil áp dụng cũng là do yếu tố kiện cụ thể thích hợp. Còn Việt Nam thì phải xem điều kiện cụ thể có giống các nước trên hay không rồi mới tính chuyện vận dụng.

Ấy vậy mà khi sang vn, Bộ trưởng Phạm Vũ Luận năm ngoái cho nhân thức, không chỉ các trường trong công trình thi hành mô phỏng VNEN mà hiện nay (2015) Bộ Giáo dục và Tập huấn đòi hỏi hầu hết các trường ngoài dự án cũng thực hiện theo bí quyết làm này (người viết in đậm để nhấn mạnh).

Ông nói rằng, đây là điểm mới ở vietnam, nhưng nhân loại đã làm cho phương pháp đây 50 năm và không còn mới nữa. [8]

Thời gian Bộ Giáo dục và Đào tạo mở màn khai triển dự án VNEN, The New York Times cho biết có khoảng 19 tổ quốc trên nhân loại áp dụng mô phỏng EN của Colombia, giúp trên 5 triệu trẻ em có năng lực tài chính thấp hưởng lợi, trong đó có các nước như vừa nêu trên. [9]

Vậy VNEN có phải là mô phỏng thích hợp cho nền giáo dục non sông đang tiến vào kỷ nguyên công nghệ hóa, văn minh hóa, hay thực ra đó chỉ là mô hình, ý định phù hợp với vài nước khác chứ không hề Việt Nam?

Thắng lợi của EN đã được các doanh nghiệp quốc tế uy tín ghi kiếm được, nhưng có phù hợp với Việt Nam hay không và thích hợp tới đâu là một chuyện khác, cần có nghiên cứu, bình chọn kỹ càng.

Ví như chỉ là vài kỹ năng của học sinh có được khi học theo mô phỏng EN thích hợp với học sinh vietnam, thì chúng ta nên học tập các kỹ năng ấy, chứ không có tức là "nhập khẩu nguyên khối".

Ngoài ra giả muốn vận dụng cái hay của EN, thì cần thí nghiệm khuôn khổ hẹp đúng nguyên phiên bản của EN, chứ chẳng hề chỉ mỗi cái vỏ "hội đồng tự quản, chủ toạ...". Sau những đo nghiệm và đánh giá khoa học khách quan, chính xác hãy quyết định nhân rộng một cách thức thận trọng, có lộ trình.

Câu hỏi thứ nhị, sách giáo khoa VNEN được xây đắp như thế nào?

Theo chia sớt của Phó Giáo sư - Tiến sĩ Hoàng Thị Tuyết, người viết có thể mường tượng rằng Bộ Giáo dục và Huấn luyện chỉ du nhập nguyên cái vỏ của EN tham gia Việt Nam để thành VNEN thôi, đó là hành chính hóa doanh nghiệp lớp học thành Hội đồng tự quản, Chủ tịch, Trưởng ban...

Còn cái ruột của VNEN là chương trình huấn luyện, thay vì để thầy giáo tự chủ như EN, Bộ xây đắp bộ sách giáo khoa VNEN trên cơ sở chương trình hiện hành, tức Chương trình năm 2000.

Quái đản hơn nữa là Bộ Giáo dục và Huấn luyện lãnh đạo dùng sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 1 Công nghiệp giáo dục của Giáo sư Đại dương Ngọc Đại cho các ở dọc đường theo mô hình VNEN. [10]

Sở dĩ người viết phải dùng trong khoảng "quái dị" là vì, tương tự chuỗi hệ thống sách giáo khoa VNEN không chỉ "đầu Ngô bản thân mình Sở", lớp 1 học sách Công nghiệp giáo dục Biển Ngọc Đại, trong khoảng lớp 2 trở đi mới có sách VNEN. Cần thiết hơn là tính xung khắc của hai lối giáo dục này.

Ví như như VNEN đề cao tính thông minh của cả người dạy lẫn người học, thậm chí nguyên bạn dạng EN thì giáo viên còn được/phải tự chủ nguồn học liệu cho thích hợp thực tiễn, thì Công nghệ giáo dục ngược lại.

Giáo sư Biển Ngọc Đại kiến tạo một mô phỏng, và thầy giáo cứ thế tuân theo, cấm ôm đồm, cấm sửa, dù là một dấu phẩy. Và học sinh học tiếng Việt theo Công nghiệp giáo dục của ông cũng là người xây cất, miễn bàn.

Bộ sách Tiếng Việt lớp 1 Công nghệ giáo dục của Giáo sư Đại dương Ngọc Đại được đưa vào chương trình VNEN.

Đó là chưa kể đến thời gian khai triển VNEN và thậm chí đến nay, Bộ vẫn đang loay hoay chưa ban hành chương trình sách giáo khoa mới theo Đề án Thay đổi chương trình, sách giáo khoa, xương sống của mọi cuốn sách giáo khoa giáo dục rộng rãi, trong đó có VNEN phải tuân hành.

Ấy vậy mà (nguyên) Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển từ 04 tuần 3/2016 đã xác định, sách giáo khoa VNEN sẽ được chỉnh sửa để trở thành một trong những bộ sách dịch vụ chương trình giáo dục rộng rãi mới, vận dụng chính thức từ năm học 2018 - 2019. [11]

Tương tự phải chăng Bộ Giáo dục và Huấn luyện đang làm cho mọi thứ rối tung như canh hẹ, chỉ vì hot lòng muốn đổi mới mà không khám phá kỹ lưỡng, thấu đáo dần dần khai triển thế nào, tác động ảnh hưởng ra sao? Yêu cầu Bộ có quan niệm chính thức về những khó khăn này.

Thắc mắc thứ ba là, Bộ Giáo dục và Đào tạo căn cứ tham gia đâu để khẳng định VNEN là "tốt", "hiệu quả", "thích hợp" với nền giáo dục quốc gia?

Muốn nhân thức một mô phỏng mới tốt, hiệu quả, phù hợp, tiến bộ hơn mô phỏng cũ hay mô hình hiện hành, cần thiết một quá trình so sánh, tổng kết và đánh giá.

Bây giờ lên tiếng cụ thể đánh giá về VNEN chưa thấy Bộ công bố.

Ngày 1/11 Báo Điện tử Giáo dục Việt Nam đã có buổi mua bán với Giáo sư Hồ Ngọc Đại và các cộng sự của ông tại Trọng tâm Kĩ nghệ giáo dục, Nhà xuất bạn dạng Giáo dục Việt Nam về các vấn đề can hệ tới nội dung, hạ tầng pháp lý khai triển đại trà sách Tiếng Việt lớp 1 Công nghiệp giáo dục.

Trước đó, một buổi làm cho việc với Vụ Tiểu học cũng đã được thực hiện. Kết quả các buổi làm việc này sẽ được chúng tôi thông báo trong các bài viết tiếp theo.

Sắm vào cổng tin tức điện tử của Ban điều hành Dự án VNEN để xem VNEN tốt như thế nào, mục Giới thiệu Mô phỏng những nơi công cộng mới Việt Nam chỉ thấy nói tới Hội đồng tự quản, lược đồ tổ chức và quy trình bầu cử mà không có tin tức nào cho thấy lợi ích thiết thực với việc học của các em, việc dạy của thày cô. [12]

Cũng trên trang này, cho tới khi đưa tin hội nghị tổng kết dự án VNEN ngày 27/5/2016 với cái tít khá kêu: "Khép lại một dự án, mở ra những nẻo trục đường", cũng chỉ lại thấy Hội đồng tự quản, Chủ toạ hội đồng, các ban bệ mà không có số liệu nào về kết quả học tập để so sánh với mô phỏng hiện hành.

Thống kê có thể đo đếm được trong bài tổng kết này nằm ở phần cuối, cũng chỉ là những con số về số đầu sách, số tác giả viết sách VNEN, số hội thảo, số ngày huấn luyện, số vũ trang dạy học và số trường nhận quỹ ăn trưa. [13]

Vậy thì căn cứ vào đâu để những người khiến cho công trình này có thể so sánh VNEN với mô hình truyền thống để nói rằng VNEN hay, tốt, phù hợp, ưu việt?

Vì vậy, người viết cho rằng, Bộ Giáo dục và Tập huấn cùng Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ nên cân nhắc kỹ việc tiếp tục khai triển VNEN, nên cẩn trọng, đừng thí điểm hàng ngàn hàng vạn học sinh khi chưa cam đoan cái mang ra thử nghiệm có tốt hơn, kể cả trong trường hợp tình nguyện nhập cuộc.

Người viết cũng hy vọng các Đại biểu Quốc hội cần yêu cầu Bộ Giáo dục và Huấn luyện giải trình chi tiết, chi tiết về công trình VNEN trước khi quyết định có cho phép tiếp diễn khai triển nó hay không?. 

Trong thực tại, các cán bộ quản lý, nhóm thầy cô giáo các đơn vị quản lý học đã đóng góp đa số trí não, công trạng mới có được cơ đồ nền giáo dục bữa nay.

Đành rằng còn những gian truân, bất cập phải đổi mới một cách thức cơ bản, hoàn toản, nhưng chẳng thể nôn nả, không thể duy ý chí, và càng không thể để tư duy nhiệm kỳ chi phối.

Bởi những bất cập ấy, những yếu kém ấy của nền giáo dục nước nhà đâu phải hoàn toàn do chương trình, sách giáo khoa hay mô hình giáo dục. Còn 2 nguồn gốc cực kỳ quan trọng khác đã không được Bộ nhắc đến, người viết xin phân tách ở những bài sau.

Đừng để những nỗ lực tậu phương pháp đổi mới nền giáo dục của chỉ huy ngành nghề lại thành những "trận chiến" đầu voi đuôi chuột.

Người viết cũng rất san sẻ với Bộ Giáo dục và Tập huấn về những cái khó riêng nằm ngoài kĩ năng, quyền hạn của Bộ, nhưng lại ảnh hưởng rất lớn tới chất lượng giáo dục đào tạo, hễ có chuyện gì là Bộ phải đứng mũi chịu sào.

Tài liệu tìm hiểu:

[1]http://giaoduc.net.vn/Giao-duc-24h/Theo-Bo-Giao-duc-VNEN-da-tao-ra-moi-truong-giao-duc-than-thien-post172065.gd

[2]http://vnexpress.net/tin-tuc/giao-duc/them-truong-hoc-o-ha-tinh-bo-mo-hinh-vnen-3481886.html

[3]http://baonghean.Việt Nam/giao-duc-khoa-hoc/201608/nghe-an-da-trien-khai-vnen-nhu-the-nao-2728312/

[4]http://giaoduc.net.vietnam/GDVN/Cu li-huynh-truong-Hung-Dung-ba-lan-gui-don-thiet-tha-xin-thoi-hoc-VNEN-post171967.gd

[5]http://baonghean.vn/thoi-su-chinh-tri/dbnd-noi-lam-va-lang-nghe/201611/hdnd-khao-sat-phu-huynh-va-nha-truong-chua-tim-duoc-tieng-noi-chung-ve-mo-hinh-vnen-2751172/

[6]http://giaoduc.net.vn/Giao-duc-24h/VNEN--Rang-hay-cung-lam-dieu-hay-post170139.gd

[7]http://vnexpress.net/tin-tuc/giao-duc/4-khac-biet-cua-mo-hinh-truong-hoc-moi-o-colombia-va-viet-nam-3403347.html

[8]http://giaoduc.net.vn/Giao-duc-24h/Bo-truong-Pham-Vu-Luan-Hoc-VNEN-moi-o-ta-the-gioi-da-lam-50-nam-roi-post164561.gd

[9]http://www.nytimes.com/2013/11/11/world/americas/children-thrive-in-rural-colombias-flexible-schools.html

[10]http://giaoduc.net.vietnam/Giao-duc-24h/Hoc-mau-giao-da-phai-dang-ky-mua-sach-Cong-nghe-giao-duc-cua-GSHo-Ngoc-Dai-post171823.gd

[11]http://thanhnien.Việt Nam/giao-duc/lo-dien-sach-giao-khoa-sau-2018-698335.html

[12]http://tieuhoc.moet.gov.Việt Nam/ver2/index.php?u=soct&page=3337

[13]http://tieuhoc.moet.gov.vietnam/ver2/portal.php?u=soct&mod=news&new=6620


Xem tại: tin tức nhanh bóng đá

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét