Simon Tisdall, biên tập viên The Guardian ngày 25/9 bình luận trên báo này, chính sách "xoay trục sang châu Á" của Tổng thống Mỹ Barack Obama đã thất bại. Trung Quốc đang trong thời kỳ (hoàng kim của) uy quyền.
Ví dụ tiêu biểu được Simon Tisdall đưa ra để chứng minh cho phản hồi của bản thân mình, là trường phù hợp nhà lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn. Bà đã tấn công mất 25% sự ủng hộ sau một vài tháng ngắn ngủi lên cầm quyền bằng một thắng lợi vang dội, chỉ vì Trung Quốc.
Nghĩ là Dân tiến đảng và bà Thái Anh Văn theo đuổi chương trình "Đài Loan chủ quyền", Bắc Kinh đã đình chỉ chính thức tuyến đường dây hot khẩn cấp, dứt các hoạt động hội đàm với Đài Bắc, nơi Trung Nam Hải vẫn coi là một "tỉnh nổi loạn" của Trung Quốc, đang chờ hợp nhất.
Nghiêm trọng hơn, Trung Quốc đã có chính sách hạn chế nhạo khách du lịch sang Đài Loan. Hoạt động đầu cơ buôn bán giữa nhị bờ eo hồ vừa qua cũng bị đình trệ, thay vì phát hành như dưới thời ông Mã Anh Cửu.
Bà Thái Anh Văn phải đương đầu với áp lực mâu thuẫn.
Dân chúng Đài Loan thì hy vọng quan hệ thích hợp tác kinh tế qua nhì bờ eo hồ ngặt nghèo hơn, nhưng lại giữ kẽ thức chính mình là người Đài Loan chứ ko phải TQuốc, một điều Bắc Kinh không hài lòng.
 |
| Tàu Mỹ tuần tra ở Biển Đông không ngăn nổi bước chân bành trướng của TQuốc, ảnh: The New York Times. |
Chủ toạ Trung Quốc Tập Cận Bình đã cảnh báo, hợp nhất Đài Loan chẳng thể trì hoãn vô thời hạn. Bắc Kinh phát triển sức mạnh quân sự và những gợi ý của cánh diều hâu rằng, có thể sử dụng vũ lực để thống nhất Đài Loan, chuyện tranh chấp mà bà Thái Anh Văn phải đương đầu là yếu tố hoàn toàn dễ hiểu.
Tình thế lui tới lưỡng nan này - làm thế nào để phát hành quan hệ mang tính xây đắp với Trung Quốc mà không tác động hoặc phải từ bỏ ích lợi quốc gia - đang dần trở thành vấn đề nghiêm trọng hơn.
Vấn đề này được san sẻ bởi các non sông trên toàn khu vực Đông Á, trong khoảng Indonesia đến Philippines, Việt Nam, Nhật Bản, Hàn Quốc, Malaysia và Singapore. Tình thế lưỡng nan là tương tự nhau, nhưng phương pháp đối phó của mỗi nước thì có không giống nhau.
Dẫn đến hiện trạng này theo Simon Tisdall, nguyên cớ chú yếu là vai trò và ảnh hưởng của Hoa Kỳ đã suy giảm, bộc lộ qua ý tưởnrg "xoay trục sang châu Á - Thái Bình Dương" và TPP.
Việc Hoa Kỳ không có kĩ năng rõ ràng để chặn đứng China xây đắp đảo nhân tạo ở khu vực (Bắc Kinh dancing tham gia) tranh chấp trên Đại dương Đông là chứng cứ rõ nét nhất cho thấy, ý tưởnrg xoay trục sang châu Á là rỗng tuếch.
Tin tức về các hoạt động xây đắp mới của Trung Quốc ở khu vực này sinh ra (dày thêm) mỗi tuần. Bất chấp luật pháp, bỏ qua các nước hàng xóm, Trung Quốc đơn phương đòi 80% quy mô Đại dương Đông.
Các hoạt động tuần tra bảo vệ tự do hàng hải mà Mỹ bắt đầu ở Đại dương Đông gần như rất ít tính năng. Phán quyết Trọng tài bị Bắc Kinh chưng bỏ thẳng thừng.
Một số nhà quan sát còn nhận thấy thêm các động cơ thầm kì khôi khác của Trung Nam Hải. Việc xây dựng đảo nhân tạo ở Trường Sa cũng như khiêu khích Nhật Bản ở Hoa Đông còn nhằm mục đích cô lập Đài Loan, chuẩn bị môi trường chiến lược cho kĩ năng dùng vũ lực.
Kiếm được thức được sự yếu kém của Mỹ đã làm các bằng hữu của Hoa Kỳ phải tìm phương pháp tự lo cho mình.
Tuần trước quân đội Đài Loan mở đầu nhập cuộc vào hoạt động kiểm soát an ninh đảo Ba Bình (Trường Sa, Khánh Hòa, Việt Nam, đảo bị Đài Loan chiếm hữu đóng trái phép), thay vì giao cho hải tuần.
Đáng kể hơn là Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte tuần trước tuyên bố, hoàn thành hợp tác hàng hải với Mỹ ở Biển Đông. Những phát biểu chỉ trích Hoa Kỳ của ông có thể chưa chắc đã phải là một kế hoạch, nhưng chắc chắn Bắc Kinh ưng ý.
Sự "bất lực" của ông Obama trước Trung Nam Hải cũng khiến ông Shinzo Abe phải xúc tiến gấp rút tái thiết bị khả năng tác chiến cho quân đội. Đối phó với Bắc Triều Tiên chỉ là cái cớ. Mối đon đả đích thực của Tokyo chính là China.
Nguồn:
https://www.theguardian.com/commentisfree/2016/sep/25/obama-failed-asian-pivot-china-ascendant
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét