Chủ Nhật, 2 tháng 10, 2016

Nắm bắt thế nào cho đúng về các danh xưng, học hàm?

LTS: Nhân đọc bài viết nhì bài viết "Rối loàn danh xưng trong trường học" và "Danh xưng, chứng chỉ, bằng cấp trong chuỗi hệ thống giáo dục nước ta" đăng trên báo Điện tử Giáo dục vietnam, giáo viên Nguyễn Phát Tài (giảng sư trường Cao đẳng Phát thanh - Truyền hình II) có những góp ý với hy vọng đóng góp thêm cách nhìn vì sự phát triển giáo dục giang sơn.

Rộng tuyến đường dư luận và tôn trọng tranh biện đa chiều, Tòa soạn trân trọng gửi đến độc giả ý kiến riêng này của tác giả!

Bằng cấp, chứng chỉ là cơ sở pháp lý để xác nhận chủ sở hữu của nó có một trình độ và năng lực thích hợp với một tiêu chuẩn nhất mực.

Ở đây có hai yếu tố cần được phân định rạch ròi văn bằng (degree) và chứng chỉ (certificate):

Văn bằng là căn cứ xác định năng lực của chủ sở hữu ở một trình độ nào đó: bằng Tấn sĩ, bằng Thạc sĩ, bằng Đại học, bằng Cao đẳng, bằng Trung học Giỏi, bằng Trung học Đa dạng...

Chứng chỉ là căn cứ xác định năng lực của chủ nhân đủ khả năng làm cho một công tác cụ thể:

Chứng chỉ Sư phạm - xác nhận cho người có bằng Đại học một ngành nghề ngoài Sư phạm đủ tài năng dạy học; chứng chỉ hành nghề kế toán trưởng - xác nhận cho người có bằng Đại học, Cao đẳng lĩnh vực kế toán đủ kỹ năng làm cho công tác của một kế toán trưởng...

Danh xưng, chứng chỉ bằng cấp trong hệ thống giáo dục nước ta (Ảnh minh họa trên nld.com.vietnam).

Danh hiệu giải quyết được trong văn bằng, tùy vào trình độ và lĩnh vực học mà người học được kiếm được danh hiệu tương ứng, danh hiệu này chính là học vị của người học và theo đó chúng ta có một vài danh hiệu sau:

Người tốt nghiệp Đại học sẽ có danh hiệu tùy tham gia ngành được tập huấn.

Những người ra trường Đại học những ngành Công nghệ Tự nhiên, Kỹ thuật Phố hội, nghệ thuật, kinh tế... sẽ thừa nhận danh hiệu người tốt nghiệp đại học. 

Những người tốt nghiệp Đại học những ngành nghề thuộc khối khoa học sẽ được công nhận danh hiệu kỹ sư. 

Những người tốt nghiệp Đại học các đơn vị quản lý về kiến trúc sẽ được thừa nhận danh hiệu kiến trúc sư.

Những danh hiệu này chỉ phụ thuộc vào lĩnh vực được đào tạo chứ không dựa vào tham gia trường huấn luyện và cũng không dựa vào tham gia công việc họ sẽ làm cho.

Khách hàng nào học và kết thúc chương trình huấn luyện Thạc sĩ sẽ được cấp bằng và danh hiệu Thạc sĩ, nói đúng hơn danh hiệu Thạc sĩ là học vị của người có trình độ Thạc sĩ.

Gần giống tương tự, ai học và xong xuôi chương trình tập huấn Tiến sĩ sẽ được cấp bằng và danh hiệu Tấn sĩ.

Tác giả bài viết "Rối loàn danh xưng trong khu vui chơi" đã sơ sót khi nghĩ là "... ai muốn làm cho phân tích sinh để đạt học vị Tiến sĩ thì buộc phải phải có bằng Thạc sĩ".

Theo Vấn đề 8, quy dè bỉu tập huấn tiến sĩ Ban hành cố nhiên Thông tư số 10/2009/TT-BGDĐT ngày 07/5/2009 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo thì người dự vào trình độ Tiến sĩ cần có trình độ Đại học trở lên và cần đáp ứng thêm một số đòi hỏi về nghiên cứu công nghệ.

Người học Thạc sĩ là người cập nhật kiến thức theo hướng chuyên sâu có thể được tạo ra từ khóa luận ra trường Đại học đã làm cho trước đây.

Nghĩa là người học Thạc sĩ là người mở màn có tri thức sâu về một chuyên ngành nghề hẹp nào đó chứ chẳng phải là "có tri thức rộng do đi học mà có" như tác giả bài báo viết.

Trong khi, học Thạc sĩ chính là học phương pháp tự học, tự nghiên cứu theo hướng sâu về chuyên môn chứ không đơn giản là "cập nhật tri thức mới hơn so với lúc ra trường Đại học". Vì sau khi tốt nghiệp Thạc sĩ không khách hàng nào lại đi học tiếp Thạc sĩ để cập nhật mà anh phải tự học, tự cập nhật.

Thạc sĩ chính là bước đệm tốt để người học có định hướng tốt hơn cho một đề tài trong luận án khi làm tìm hiểu sinh. Tuy nhiên bước đệm này có thể sẽ không cần thiết nếu người thực hiện luận án tậu ra một hướng phân tích mới.

Tôi đồng ý với tác giả bài báo "Danh xưng, chứng chỉ, bằng cấp trong hệ thống giáo dục nước ta" rằng Thạc sĩ và Tấn sĩ không có tính liên thông.

Về học hàm Giáo sư và Phó Giáo sư, tác giả đã quá khắc khe và nhầm nghĩa khi nghĩ rằng "Phó" là cấp dưới, là "người giúp việc" cho cấp trưởng; trong khoảng đó chần chừ rằng trong một bộ môn chuyên ngành không có Giáo sư thì Phó Giáo sư giúp việc cho người nào? Nhưng rõ ràng Giáo sư chưa phải là cấp trên của Phó Giáo sư do đó thắc mắc này không đúng.

Xét về tính lịch sử trong khoảng "Phó" được dùng trong Phó Giáo sư khởi đầu xuất hiện trong các kỳ thi dưới thời nhà Nguyễn (từ thời vua Minh Mạng).

Theo đó, những người không đậu Tiến sĩ trong kỳ thi Hội thì được ghi kiếm được là đậu "phó bảng" để phân biệt với người đậu "chính bảng". Từ đây, ta có thể nắm bắt "Phó" có tức thị thấp hơn, chưa bằng (kém hơn). 

Theo tự vị Tiếng Việt của Hoàng Phê, ấn bản 2016 (trang 988) định nghĩa: "Phó giáo sư (giáo sư cấp I) là học hàm của người nghiên cứu khoa học, giảng dạy ở bậc đại học, dưới giáo sư". 

Tương tự Phó Giáo sư và Giáo sư là nhị học hàm ở nhị mức độ không giống nhau, chủ quyền lập nhau.

Trong hệ thống giáo dục Việt Nam hiện thời Bộ Giáo dục và Tập huấn không cấp các danh hiệu Tiến sĩ chuyên lĩnh vực hay Tấn sĩ liên ngành nghề.

Quy dè bỉu tập huấn trình độ tấn sĩ của Bộ Giáo dục và Huấn luyện chỉ quy định cấp bằng Tấn sĩ. Tuy nhiên trong thực tế chúng ta hay gặp cụm trong khoảng như Tiến sĩ khoa học.

Sở dĩ tương tự là do "vướng bận bịu của lịch sử", lúc trước chúng ta có học vị Phó Tiến sĩ và Tấn sĩ gần giống như Liên Xô và các nước Đông Âu.

Khi non sông hội nhập thì để thống nhất học vị với các nước Tây Âu và Hoa kỳ, chúng ta chuyển học vị Phó Tiến sĩ (trước kia) thành Tấn sĩ và Tiến sĩ (trước kia) thành Tấn sĩ công nghệ.

Cần chú ý rằng trong khoảng "Phó" trong Phó Tiến sĩ được giải nghĩa gần giống như Phó Giáo sư và Giáo sư.


Đọc thêm: tin tức nhanh nghệ an

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét